Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Etik Kurulu


Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Etik Kurulu’na Başvurmak İsteyenlere Duyuru


Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Etik Kurulu’na başvuracak araştırmacıların hazırlaması gereken belgeler ve başvuru prosedürü belirlenmiştir. Bu kapsamda araştırmacıların dosyasında yer alması gereken başvuru dilekçesi ve başvuru formuyla ilgili hususlar da tanımlanmış olup başvuru yapacak araştırmacıların aşağıdaki konulara dikkat ederek başvurularını yapmaları gerekmektedir.

Başvuru dilekçesi aşağıdaki hususları kapsayacak şekilde yazılmalıdır.

* “İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Etik Kurulu Başkanlığına” hitaben yazılmalı ve dilekçede araştırmacının ve yardımcı araştırmacıların üniversite, fakülte, bölüm ve anabilim dalları belirtilmeli,

* Dilekçede araştırma kapsamında varsa ortaklaşa çalışılan kurum ve kuruluşlar belirtilmeli,

* Dilekçede araştırmanın başlığı belirtilmeli,

* Dilekçede araştırmada yer alacak tüm araştırmacıların isimlerinin altında ıslak imzaları bulunmalıdır.

Dilekçenin sonunda ise “Bu çalışmam boyunca başvuru formunda taahhüt ettiğim şekilde araştırmamı yürüteceğimi, sunulan projede gerek araştırma ekibi gerekse araştırma protokolünde herhangi bir değişiklik yapıldığında, değişiklik gerçekleştirilmeden önce durumu kurulunuza bildireceğimizi, bu projenin kurulunuza sunduğumuz hali ile daha önce başka bir etik kurula sunulmadığını, başvuru dosyasında yer alan bilgilerin doğru olduğunu ve araştırmanın hiçbir sürecinde herhangi bir etik ihlal yapmayacağımı, araştırma basıldığında bir kopyasını etik kurula sunacağıma ve etik kurul onayı alındıktan sonra araştırmadan vazgeçilmesi durumunda etik kurulu yazılı olarak bilgilendireceğimi taahhüt ederim” şeklinde bir ibare yer almalıdır.

Yukarıdaki şartlara uygun şekilde hazırlanacak dilekçeyle birlikte doldurulan Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Etik Kurulu Başvuru Formunu, çalışmanıza ait diğer tüm evrakla birlikte (Onam Formları, Anket Soru Formu vb.) her bir sayfanın tüm araştırmacılar ve danışman tarafından imzalanarak İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Avcılar Kampüsü Genel Evrak’a teslim edilmesi gerekmektedir.

Elden yapmış olduğunuz başvurunuz, vereceğiniz imza karşılığında görevli memur tarafından evrak kayıt defterine işlenecek ve yanınızda fazladan getireceğiniz başvuru dilekçenizin bir nüshasına başvurunuzun kayıt tarih ve sayı numarası yazılarak görevli memur tarafından imzalanıp size geri verilecektir. Bu şekilde başvurunuz tamamlanmış olacaktır.

NOT: Etik Kurul toplantı tarihlerinden önceki beş gün içinde yeni başvuru değerlendirilmesi yapılmaz.

İÜC Sosyal ve Beşeri Bilimler Etik Kurulu’na (İÜC-SBBEK) neden başvurmalıyım?

İnsan üzerinde beden bütünlüğüne müdahale içermeyen, biyolojik materyallerin (kan, idrar vb. biyolojik sıvılar ve numuneler, tıbbi ilaçlar) kullanılmadığı, gözlemsel ve betimsel nitelikte (ölçek/skala çalışmaları, anketler, dosya taramaları, sistem-model geliştirme çalışmaları, veri kaynakları taraması, web üzerinden yapılan anketler, vb) insanlarla yürütülen tüm araştırmalarda yer alan katılımcıların evrensel insan hakları gereğince refah ve haklarının korunması birinci derecede araştırmacı/araştırmacıların sorumluluğundadır. Ancak günümüzde insanlarla yapılan araştırmaların insan

katılımcıların refah ve haklarının korunmasına yönelik tüm işlemsel adımları içerip içermediğine dair tarafsız uzmanların görüş ve onayının alınması evrensel ve bilimsel bir norm olarak kabul edilmektedir. İnsan katılımcılarla bu türden araştırmalar yürüten gerek üniversitemiz personeli gerekse lisans/lisansüstü düzeyde öğrenim gören öğrencilerimiz İÜC-SBBEK’na her şeyden önce bu etik ilke inancı ve bilinci sebebi ile başvurmalıdır.

İÜC Sosyal ve Beşeri Bilimler Etik Kurulu’na başvurmak gerekli midir?

Günümüzde insanlarla yürütülen araştırmaların tümünde, gerek finansal kaynak amaçlı kurumsal başvurularda, gerekse bilimsel yayın amaçlı faaliyetlerde ilk olarak ilgili alanda faaliyet gösteren tarafsız uzmanların yer aldığı bir insan araştırmaları etik kurulu onayı aranmakta, bu onayın varlığı şart koşulmaktadır. Benzer koşullar ülkemizde de TÜBİTAK gibi proje desteği veren benzeri kurumlarda ve pek çok süreli yayın yapan bilimsel dergi yayın kurullarında da yaygınlaşarak bir ön koşul haline gelmeye başlamıştır. Üniversitemiz bünyesinde proje desteği veren BAP birimimiz de İÜC-SBBEK ile işbirliği içinde olup, kurulumuz onayı olmayan başvuruları Eylül 2014 tarihinden itibaren kabul etmeyeceğinden İÜC-SBBEK’na başvurmak gereklilik arz etmektedir.


İÜC Sosyal ve Beşeri Bilimler Etik Kurulu’na nasıl başvuracağım?

Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Etik Kurulu'na başvurular sbaetik.istanbul.edu.tr sistemi üzerinden yapılır. Elde edilen Başvuru Formu ve diğer tüm başvuru evraklarınızı, tüm araştırmacılar tarafından (danışman hoca dahil) imzalanmış olarak İstanbul Üniversitesi -Cerrahpaşa Rektörlük Genel Evrak birimine bırakmanız halinde başvurunuz tamamlanmış olacaktır. (Not: Veri toplama tarihiniz toplantı tarihinden en erken 5 gün sonra başlamalıdır.)

(Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Etik Kurulu Yönetim Sistemine ilişkin bilgilere https://goo.gl/Sxe8jS adresindeki kılavuzdan ulaşabilirsiniz.)








 

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ-CERRAHPAŞA

SOSYAL VE BEŞERİ BİLİMLER ARAŞTIRMALARI

ETİK KURULU YÖNERGESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 - (1) Bu Yönergenin amacı, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Etik Kurulu'nun çalışma usul ve esaslarını belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 - (1) Bu Yönergenin amacı, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Etik Kurulu'nun çalışma usul ve esaslarını kapsar.

Dayanak

MADDE 3 - (1) Bu Yönerge, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 14. ve 42. maddeleri ile Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi hükümlerine dayanarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 - (1) Bu Yönerge 'de geçen;

a) Başkan: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Etik Kurulu Başkanı'nı,

b) Başkan Yardımcıları: Başkanın kendisine yardımcı olmak üzere görevlendirdiği Kurul üyelerini,

c) Birim: Enstitü, Fakülte, Yüksekokul, Meslek Yüksekokulu ve Merkezleri,

ç) Kurul: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Etik Kurulu'nu,

d) Raportör: Başkan tarafından konunun ön incelemesi için havale edildiği Kurul üyesi ve/veya uzmanı,

e) Rektör: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Rektörünü,

f) Rektörlük: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Rektörlüğü'nü,

g) Sorumlu Araştırmacı: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Etik Kurulu'ndan etik onayı almak için başvuran kişiyi,

ğ) Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa'yı

h) Üye: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Etik Kurulu Üyesi'ni,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Kurulun Amaçları, Görevleri, Yapısı ve Çalışma Biçimi

Kurulun amacı

MADDE 5 - (1) İnsan katılımcıların araştırma öncesinde, esnasında ve sonrasında haklarının korunması, zarar görmelerinin önlenmesi, bilgilendirilmiş olarak onamlarının alınmasını sağlamak üzere, insan katılımcılar üzerinde yürütülecek sosyal bilimler alanındaki araştırmalar ile tarihi eserler ve kültür varlıkları üzerinde yapılacak her türlü bilimsel araştırma ve çalışmaları, çevrenin korunmasını da göz önünde tutarak etik yönden değerlendirmek ve çalışmanın etik açıdan uygun olup olmadığı konusunda karar vermektir.

Kurulun görevleri

MADDE 6 - (1) Kurul'un görevleri şunlardır:

a) Değerlendirme için standart formlar oluşturmak,

b) Kurula yapılan uygun başvuruları kabul etmek,

c) Başvurusu kabul edilen bilimsel araştırma ve çalışmalara ait anket, test, ölçek, mülakat, gözlem, resim, çizim, video film, ses kaydı ve benzeri veri toplanmasında kullanılan her türlü yazılı, sözlü, sesli veya görüntülü ölçüm araçlarını ve içeriğini etik açıdan değerlendirmek,

ç) Etik açıdan uygun olup olmadığı konusunda karar vermek.

Kurulun yapısı

MADDE 7 - (1) Kurul, biri başkan olmak üzere en az onbeş, en çok yirmibir üyeden oluşur. Bütün üyeler ve Kurul Başkanı, Rektör tarafından görevlendirilir. Başkan, Kurul üyeleri arasından en çok üç yardımcı seçer. Kurul, aşağıdaki birim ve alanlardan en az bir temsilci olmak üzere oluşturulur:

a) Edebiyat Fakültesi,

b) Fen ve Mühendislik bilimleri alanı

c) Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi,

ç) Hukuk Fakültesi,

d) İktisat Fakültesi,

e) İlahiyat Fakültesi,

f) İletişim Fakültesi,

g) İşletme Fakültesi,

ğ) Sağlık Bilimleri alanı

h) Siyasal Bilgiler Fakültesi,

ı) Spor Bilimleri Fakültesi,

i) Ulaştırma ve Lojistik Fakültesi,

(2) Kurul üyelerinin görev süresi iki yıldır. Süresi biten üye, tekrar görevlendirilebilir.

(3) Etik ihlali nedeniyle hakkında mahkûmiyet kararı verilen veya disiplin cezası alan kişiler Kurula üye olamaz ve üye iseler üyeliği kendiliğinden sona erer.

(4) Bir yıl içerisinde çağrılı olduğu Kurul toplantılarından mazeretsiz olarak üst üste iki veya takvim yılı içinde toplam dört toplantıya katılmayan üyenin görev süresi sona erer. Görev süresi

sona eren üye yerine, Rektör tarafından kalan süreyi tamamlamak üzere yeni bir üye görevlendirilir.

Çalışma biçimi

MADDE 8 - (1) Kurul, Akademik takvim içerisinde her ay en az bir kere olmak üzere üye sayısının salt çoğunluğu ile toplanır ve katılanların salt çoğunluğu ile karar alır. Oylamada çekimser oy kullanılamaz. Oy eşitliği halinde başkanın oyu yönünde karar verilmiş kabul edilir.

(2) Toplantı, kapalı usulde yapılır. Üyeler, inceleme konusu dosyanın içeriğini Kurul toplantısı

dışında başkalarıyla tartışamaz ve dosyaların içeriği hakkında bilgi veremez.

(3) İlan edilen toplantı gününden beş iş günü öncesi mesai saati bitimine kadar eksiksiz teslim edilen dosyalar ilk Kurul toplantısı gündemine alınır.

(4) Başkan ve yardımcıları, Kurul' a yapılan başvuruları inceler, başvuru konusuna göre her başvuru için bir raportör görevlendirir. Raportör, toplantı öncesi bir inceleme raporu düzenler.

Toplantıdan bir iş günü öncesi Kurul üyelerine elektronik ortamda iletir.

(5) Raportör, toplantıda Kurula söz konusu başvuru ile ilgili bilgi verir. Kurulun incelediği dosya ile ilgili oluşan görüş, gerekçesiyle birlikte kesin rapora dönüştürülür.

(6) Kurul, kendisine yapılan başvuruları en geç üç ay içerisinde karara bağlar.

(7) Dosya ile ilgili hazırlanan rapor, toplantıya katılan üyelerin tamamı tarafından imzalanır.

(8) Kurul tarafından düzeltilmesi ya da eksikliklerinin tamamlanmasına karar verilen araştırma

önerilerinin, araştırmacılar tarafından düzeltilerek tekrar Kurula başvurusu yapılabilir ve bu başvuru, yapılan ilk toplantıda yeniden değerlendirilir.

(9) Gerek görülen hallerde Kurul dışından uzmanların ya da danışmanların görüşüne başvurabilir. Bu kişiler, toplantıya davet edilebilecekleri gibi yazılı görüşleri de alınabilir.

Uzman veya danışmanların Kurulda oy hakları yoktur.

(10) Kurul üyesinin kendisinin ve/veya ikinci derece dahil kan ve kayın hısımları ile evlatlıklarının araştırmalarının görüşülmesi ve oylanması sırasında söz konusu üye toplantıya katılamaz ve bu durumda ilgili üye için Kurul toplantısında devamsızlık söz konusu edilmez.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Kurula Başvuru ve Değerlendirme

Başvuru ve değerlendirme

MADDE 9 - (1) İnsan katılımcılarla veya insan üzerinde yapılacak yüz yüze veya bilgisayar ortamında gerçekleştirilecek her türlü anket, test, ölçek, mülakat, gözlem, resim, çizim, video film ve ses kaydı niteliğindeki veri toplama yöntemleriyle yapılan bilimsel araştırma ve çalışmaların etik açıdan değerlendirilebilmesi için, tüm araştırmacıların çalışmaya başlamadan

önce Kurula başvuru yapması gerekir.

(2) Kurula başvuru, sorumlu araştırmacı tarafından yapılır. Başvuru dilekçesinde bütün araştırmacıların ıslak imzalı onayları alınır. Kurulun belirlediği belge ve formlar hazırlanarak, elektronik ortamda ve ıslak imzalı basılı kopya şeklinde Kurul sekretaryasına teslim edilir.

(3) Kurul, başvurusu yapılan araştırma projelerini çalışmanın amacı, yöntemi, yararları ve olası tehlikelerini, bütçesini göz önünde bulundurarak etik açıdan değerlendirir. Değerlendirme sonucunda "Uygun", "Düzeltilmesi Gerekir", "Görevsizlik", ya da "Uygun Değildir" şeklinde karar verir. Başvurusuna "Düzeltilmesi Gerekir" kararı verilen sorumlu araştırmacı, gerekli düzeltmeleri yaparak veya eksiklikleri gidererek tekrar Kurula başvuru yapabilir.

(4) Kurul, değişiklik yapılmasını talep ederse istenen değişiklikleri sorumlu araştırmacıya elektronik ortamda bildirir.

(5) Kurul toplantısında alınan tüm kararlar ve gerekçeleri karar defterine yazılır. Araştırmanın

düzeltilmesi ya da yeniden düzenlenmesinden soma tekrar başvurulması yönünde düzeltme kararı alınmışsa, talep edilen düzeltmeler ve düzenlemeler açık bir şekilde belirtilir.

(6) Kurul, dosya ile ilgili kararını aldıktan soma, sorumlu araştırmacı dosyasının sonuç kararını

Kurul sekretaryasından alır. Sonuç, ayrıca sorumlu araştırmacıya elektronik ortamda bildirilir.

(7) Kurul kararının "Uygun" olması durumunda ıslak imzalı etik onay belgesi Kurul'dan alınır.

(8) Kurul, gerektiğinde onay verdiği araştırmaları izler ve gelişme raporu isteyebilir. Bu raporların Kurula ulaştırılmasından, sorumlu araştırmacı sorumludur. Kurul Başkanı gelişme raporlarını inceleyerek söz konusu araştırmanın orijinal başvuruya uygun olarak yürütülüp yürütülmediğini inceler. Başkan gerek gördüğünde, araştırmanın uygulanmasını gözleme kararı alınmasını Kurula tavsiye edebilir. Gözleme süreci Kurulca belirlenecek esaslar çerçevesinde yürür. Başkan, gelişme raporu incelemesi sonucunda etik kurallara uymadığını saptadığı araştırmaların sonlandırılması ve ilgili birimlere bilgi verilmesi için durumu Kurul gündemine getirir.

(9) Çalışma onay aldıktan soma ölçme araçlarında (anket, test, ölçek, mülakat, gözlem, resim, çizim, video film, ses kaydı ve benzeri) yapılacak değişiklikler tekrar Kurul'un onayına sunulmalıdır. Kurul onayına sunulmadan yapılan tüm değişikliklerin yasal ve idari sorumluluğu araştırmacılara aittir.

(10) Araştırmacılar, elektronik ortamda değerlendirme sonucunun uygun görüldüğü kendisine bildirilmeden araştırmanın veri toplama aşamasına başlayamaz.

(11) Toplanan verinin doğruluğundan, gizliliğinden ve veri güvenliğinden araştırmacılar sorumludur.

DÖRDÜNCÜBÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Hüküm bulunmayan haller

MADDE 10 - (1) Bu Yönerge'de hüküm bulunmayan hallerde, ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır.

Yürürlükten kaldırma

MADDE 11 - (1) Bu Yönergenin kabulü ile 09.01.2014 tarih ve 9 sayılı Senato toplantısında kabul edilen İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Sosyal ve Beşeri-Cerrahpaşa Bilimler Araştırmaları Etik Kurulu Yönergesi yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

MADDE 12 - (1) Bu Yönerge, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Senatosu tarafından kabul edildiği tarihte yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 13 - (1) Bu Yönerge hükümlerini, Rektör yürütür.


Başvuru Dosyaları Kontrol Listesine ulaşmak için tıklayınız

Adres : İstanbul Üniversitesi -Cerrahpaşa Avcılar Kampüsü, Veteriner Fakültesi 34320 Avcılar/İstanbul

0 (212) 473 70 00

17031

0 (212) 473 70 97